ویندوز ۱۱ معمولا با چند نوع لایسنس عرضه میشود که مهم ترین آنها Retail و Volume License (VL) 💻 هستند که در سایت های داخلی نیز این دو نسخه برای دانلود نصب جداگانه قرار میگیرند.
این دو نسخه از نظر عملکرد ویندوز تفاوتی ندارند، اما در نوع لایسنس، نحوه استفاده و مدیریت کاملا متفاوت اند. در ادامه این مطلب انزل وب به اینکه تفاوت نسخه VL و Retail ویندوز ۱۱ چیست میپردازیم.
بررسی فرق بین نسخه VL و Retail ویندوز ۱۱
What is Difference Between Windows 11 Retail & VL
اگر بخواهیم در همین ابتدا به طور خلاصه به تفاوت این دو نسخه ویندوز ۱۱ اشاره کنم باید بگوییم که نسخه VL برای شرکت و سازمان هایی که نیاز دارند ویندوز ۱۱ را روی چند سیستم با چندین لایسنس به صورت قانونی نصب و مدیریت کنند مناسب است و نسخه Retail برای افرادی که میخواهند ویندوز ۱۱ را روی یک کامپیوتر یا لپ تاپ با یک لایسنس (یا کرک و نسخه Aio که بدون محدودیت سخت افزاری است) به صورت شخصی نصب و استفاده کنند کاربرد دارد.
در ادامه به تفاوت اصلی بین نسخه های Retail و VL یا Volume License ویندوز ۱۱ میپردازیم.

نسخه Retail چیست؟
نسخه Retail یا خرده فروشی همان نسخهای است که کاربران عادی از مایکروسافت، فروشگاه های معتبر خریداری یا سایت های داخلی دانلود میکنند. در نسخه قانونی لایسنس به نام شخص یا شرکت خریدار است و میتوانید آن را از یک سیستم به سیستم دیگر منتقل کنید ولی همزمان فقط روی یک سیستم فعال است. این نسخه معمولا قیمت بالاتر نسبت به سایر نسخه ها دارد.
نسخه VL (Volume License) چیست؟
نسخه VL یا Volume Licensing مخصوص سازمان ها، شرکت ها، مدارس و سایر مجموعه های بزرگ است. در خارج از کشور خرید از طریق قرارداد لیزینگ نرمافزار یا Software Assurance با مایکروسافت انجام میشود، نه خرید تک تک کپی ها، در داخل کشور نیز معمولا نسخه VL روی دستگاه ها نصب و سپس توسط ابزارهای مخصوص کرک و فعال میشود. در بخش خرید قانونی قیمت تمام شده برای هر لایسنس در حجم بالا بسیار کمتر از نسخه Retail است.
در این نسخه مدیریت متمرکز توسط ادمین شبکه و استفاده از کلیدهای سرور MAK یا KMS برای فعال سازی پشتیبانی میشود.

جدول خلاصه تفاوت های فنی و عملکردی دو نسخه
| ویژگی | نسخه Retail | نسخه VL (Volume License) |
| نحوه اکتیویشن | با کلید محصول ۲۵ رقمی (Product Key) یا حساب مایکروسافت. | با استفاده از KMS (کلید مدیریت کلاینت) یا MAK (کلید فعالسازی چندگانه). |
| انتقال لایسنس | قابل انتقال به سیستم جدید (با غیر فعال کردن سیستم قبلی). | معمولا متعلق به سازمان است و انتقال شخصی ممنوع یا محدود است. |
| پشتیبانی مایکروسافت | پشتیبانی استاندارد برای کاربران عادی. | پشتیبانی ویژه سازمانی با SLA (توافق نامه سطح خدمات) خاص. |
| ابزارهای مدیریتی | ابزارهای معمولی. | ابزارهای پیشرفته مثل MAK و KMS Host برای مدیریت صدها کامپیوتر. |
| نصب مجدد | محدودیت تعداد نصب بر اساس قوانین مایکروسافت برای کاربران عادی. | انعطاف پذیری بیشتر برای نصب مجدد در سازمان ها. |
دقت کنید که موارد لایسنس بیشتر در خارج از کشور کاربرد دارد و در داخل کشور به دلیل تحریم ها اغلب با ابزارهای پچ و کرک هر دو نسخه را میتوان نصب یا فعال کرد.
آیا تفاوتی در عملکرد ویندوز وجود دارد؟
خیر تفاوتی وجود ندارد. از نظر فنی، فایل های نصبی ویندوز ۱۱ نسخه Retail و VL کاملا یکسان هستند. هیچ ویژگی ای در نسخه VL وجود ندارد که در Retail نباشد یا برعکس. تفاوت این نسخه های ویندوز ۱۱ فقط در مدیریت لایسنس و نحوه فعال سازی است.
جمع بندی
نسخه Retail ویندوز ۱۱ برای کاربران عادی طراحی شده و قابلیت انتقال و پشتیبانی مستقیم دارد، اما نسخه VL مخصوص شرکت ها و سازمان هاست که به صورت گروهی و تحت مدیریت شبکه فعال میشود. از نظر عملکرد، هر دو یک ویندوز یکسان هستند و تفاوت اصلی آنها در نوع لایسنس و نحوه استفاده است. همانطور که اشاره کردم در داخل کشور شما میتوانید هر دو نسخه را دانلود و نصب کنید و سپس توسط ابزارهای مخصوص آنها را کرک کنید. البته در برخی موارد با کرک کردن ویندوز ممکن است آپدیت ها و برخی از امکانات در اختیار شما قرار نگیرند.
نظر و پیشنهاد شما؟
شما تجربه نصب کدام نسخه از ویندوز ۱۱ را داشته اید؟ استفاده از نسخه Retail یا VL در ایران برای شما چالش خاصی داشت؟ تجربه و نظرات خود را حتما با ما و دیگران به اشتراک بگذارید.




