گیت هاب (GitHub) 🐱 محبوب ترین پلتفرم برای میزبانی پروژه های مبتنی بر گیت است، اما در سال های اخیر، رقابت در این فضا شدت گرفته است.
دلایل مختلفی وجود دارد که برنامه نویسان و شرکت ها به دنبال جایگزین های گیت هاب هستند. از جمله نگرانی های مربوط به حریم خصوصی، هزینه های اشتراک برای تیم های بزرگ، محدودیت های اینترنت در ایران، یا نیاز به امکانات خاصتر در ابزارهای CI/CD. در ادامه این مطلب انزل وب به معرفی ۸ تا از بهترین جایگزین های گیت هاب خارجی و داخلی میپردازیم.
معرفی بهترین پلتفرمهای جایگزین گیت هاب خارجی و ایرانی
Best GitHub Alternatives
انتخاب یک جایگزین مناسب گیت هاب به نیازهای شما بستگی دارد. آیا به دنبال یک سرویس رایگان و نامحدود هستید؟ آیا امنیت داده ها برای شما اولویت دارد؟ یا شاید به یک محیط توسعه یکپارچه (IDE) در مرورگر نیاز دارید؟ در ادامه ما این پلتفرم ها را در دسته های مختلف بررسی میکنیم.
۱- GitLab بهترین ابزار برای DevOps و خودکارسازی
GitLab نزدیک ترین و قدرتمندترین رقیب گیت هاب است. بسیاری از توسعه دهندگان آن را به گیت هاب ترجیح میدهند زیرا ابزارهای CI/CD (تولید و استقرار مداوم) آن بسیار پیشرفته تر و یکپارچه تر هستند. گیت لب امکان میزبانی شخصی (Self-Hosted) رایگان، رابط کاربری مدرن، و ابزارهای امنیتی قوی دارد اما نسخه ابری رایگان آن محدودیت هایی در ساعت استفاده از CI/CD دارد.
این سرویس مناسب تیم هایی است که به خودکارسازی فرآیند انتشار نرمافزار نیاز دارند و برای شرکت هایی که میخواهند کدهای خود را روی سرورهای شخصی خود نگه دارند کاربرد زیادی دارد.

۲-Bitbucket مناسب برای تیم های کوچک و سازمانی
Bitbucket یا بیت باکت یکی از قدیمی ترین رقبای گیت هاب محسوب میشود که بیشتر برای تیمهای سازمانی و استارتاپ هایی طراحی شده که از ابزارهایی مثل Jira و Trello استفاده میکنند. نقطه قوت اصلی این سرویس، هماهنگی کامل با اکوسیستم Atlassian است؛ بهطوریک ه مدیریت باگ ها، تسکها و Pull Request ها به شکل یکپارچه انجام میشود.
بیت باکت برای تیم های کوچک پلن رایگان مناسبی ارائه میدهد و امکان استفاده از مخازن خصوصی بدون محدودیت خاص را فراهم کرده است. همچنین از Git و SVN پشتیبانی میکند که هنوز برای برخی شرکت های قدیمی اهمیت دارد. با این حال، رابط کاربری آن نسبت به GitHub و GitLab کمی قدیمی تر به نظر میرسد و امکانات CI/CD داخلی آن به قدرت GitLab نیست.
این سرویس بیشتر مناسب شرکت ها و تیم هایی است که فرآیند مدیریت پروژه آنها بر پایه Jira شکل گرفته و میخواهند همه ابزارهای توسعه را در یک اکوسیستم متمرکز نگه دارند.

۳- Sourceforge، قدیمی اما کارآمد
SourceForge یکی از قدیمی ترین سرویس های میزبانی پروژه های متن باز در اینترنت است و بسیاری از پروژه های مشهور لینوکسی سال ها روی این پلتفرم میزبانی شدهاند. برخلاف GitHub که بیشتر روی همکاری تیمی مدرن تمرکز دارد، سورس فورج هنوز حس و حال کلاسیک مخازن متن باز را حفظ کرده است.
این پلتفرم امکاناتی مثل مدیریت نسخه، دانلود فایلهای پروژه، Wiki، انجمن کاربران و سیستم گزارش باگ را در اختیار توسعه دهندگان قرار میدهد. همچنین برای پروژه هایی که نیاز به ارائه فایل نصب و دانلود مستقیم دارند، همچنان یکی از گزینه های قابل اعتماد محسوب میشود.
البته رابط کاربری قدیمی و تجربه کاربری نه چندان مدرن باعث شده محبوبیت آن نسبت به سال های قبل کاهش پیدا کند. با این حال، برای پروژه های متن باز سنتی و آرشیوی همچنان گزینه ای قابل قبول است.

۴- Codeberg رایگان و متمرکز روی حریم خصوصی
Codeberg در سالهای اخیر به یکی از محبوب ترین جایگزین های GitHub میان طرفداران نرمافزار آزاد تبدیل شده است. این سرویس توسط یک سازمان غیرانتفاعی اداره میشود و برخلاف بسیاری از رقبا، تمرکز اصلی آن روی حفظ حریم خصوصی و دوری از مدل های تجاری تبلیغاتی است.
کدبرگ بر پایه Forgejo ساخته شده و امکاناتی مثل مخازن Git، مدیریت Issue، Wiki، Pull Request و Git Pages را ارائه میدهد. توسعه دهندگانی که نمیخواهند پروژههایشان زیر نظر شرکت های بزرگ فناوری باشد، معمولا به سمت Codeberg میروند.
مزیت مهم این سرویس، فضای دوستانه جامعه متن باز و سیاست های شفاف آن درباره داده های کاربران است. البته از نظر تعداد کاربران و اکوسیستم هنوز فاصله زیادی با GitHub دارد و ممکن است برخی ابزارهای جانبی یا یکپارچه سازی ها در آن محدودتر باشند.

۵- Forgejo بهترین گزینه برای میزبانی شخصی و استقلال کامل
Forgejo یک فورک متن باز و جامعه محور از Gitea است که با هدف حفظ استقلال پروژه و جلوگیری از تجاری شدن توسعه پیدا کرد. این سرویس در مدت کوتاهی توجه زیادی را در جامعه متن باز جلب کرد و حتی برخی دولت ها و سازمانهای اروپایی به استفاده از آن روی آوردهاند.
فورجو امکاناتی مانند Pull Request، مدیریت Issue، CI/CD، Package Registry و Actions را ارائه میدهد اما برخلاف GitLab بسیار سبک تر اجرا میشود و منابع سخت افزاری کمی نیاز دارد. همین موضوع باعث شده برای سرورهای شخصی و VPS ارزان قیمت گزینه ای عالی باشد.
یکی از نقاط قوت Forgejo شفافیت توسعه و جامعه محور بودن آن است. توسعه دهندگانی که نمیخواهند وابسته به سرویسه ای ابری بزرگ باشند، معمولا این پلتفرم را انتخاب میکنند.
البته راه اندازی و نگهداری آن نیاز به دانش فنی بیشتری نسبت به سرویس های آماده ابری دارد و برای کاربران مبتدی ممکن است کمی پیچیده باشد.

۶- Gitea، سبک ترین جایگزین گیتهاب برای سرورهای شخصی
Gitea یکی از محبوب ترین پلتفرمهای متن باز برای میزبانی شخصی Git است که به خاطر سبک بودن و نصب آسان شناخته میشود. این سرویس با زبان Go توسعه داده شده و حتی روی سخت افزارهای ضعیف مثل Raspberry Pi هم اجرا میشود.
گیتیا رابط کاربری ساده و آشنایی شبیه GitHub دارد و امکاناتی مثل مدیریت مخزن، Pull Request، Wiki، مدیریت کاربران و سیستم Issue Tracking را ارائه میکند. برخلاف GitLab، مصرف RAM و CPU بسیار کمی دارد و برای پروژه های شخصی یا تیم های کوچک انتخاب فوق العادهای است.
البته امکانات DevOps و CI/CD آن به قدرت GitLab نیست و برای پروژههای سازمانی بزرگ شاید محدود به نظر برسد. اما اگر هدف شما راهاندازی سریع یک Git Server سبک و کم هزینه باشد، Gitea یکی از بهترین گزینه ها است.
این سرویس بیشتر برای توسعه دهندگان مستقل، تیم های کوچک و افرادی مناسب است که میخواهند بدون مصرف منابع زیاد، یک جایگزین شخصی برای GitHub داشته باشند.

۷- سرویس Sourcehut
SourceHut یکی از متفاوت ترین جایگزین های GitHub است که برخلاف اکثر رقبا روی رابط گرافیکی مدرن تمرکز ندارد و بیشتر برای توسعه دهندگان حرفهای طراحی شده است. این پلتفرم محیطی مینیمال، سریع و مبتنی بر ایمیل ارائه میدهد که شباهت زیادی به سبک توسعه پروژههای لینوکسی دارد.
سورسهات از Git، Mercurial و ابزارهای مختلف CI پشتیبانی میکند و امکاناتی مثل Mailing List، Build Service و Bug Tracking را در اختیار کاربران قرار میدهد. یکی از ویژگی های خاص آن، سرعت بالا و رابط بسیار سبک است که حتی روی اینترنت ضعیف هم عملکرد خوبی دارد.
در مقابل، تجربه کاربری آن برای افراد تازه کار ممکن است پیچیده و قدیمی به نظر برسد؛ چون بسیاری از فرآیندها بر پایه ایمیل و CLI انجام میشود. به همین دلیل SourceHut بیشتر در میان توسعه دهندگان حرفهای و کاربران لینوکس محبوب است.
این پلتفرم برای برنامه نویسان حرفهای، پروژه های متن باز مینیمال و افرادی مناسب است که سادگی، سرعت و ابزارهای کلاسیک توسعه را به رابطهای گرافیکی سنگین ترجیح میدهند.

۸- هم گیت سرویس هم روش (گیت لب داخلی)
هم گیت سرویس GitLab مدیریت شده شرکت هم روش است که برای تیم های توسعه ایرانی طراحی شده و امکان ساخت و مدیریت ریپوزیتوریه ای خصوصی را بدون نیاز به راهاندازی سرور شخصی فراهم میکند. این پلتفرم که با اینترانت داخلی هم کار میکند به کاربران اجازه میدهد با استفاده از رانرهای رایگان هم روش، فرآیندهای CI/CD را بهصورت ساده و یکپارچه اجرا کنند و پروژه های نرمافزاری خود را سریعتر توسعه دهند.
یکی از مزیت های مهم همگیت، دسترسی پایدار و سریع برای کاربران داخل ایران است، موضوعی که برای بسیاری از تیم ها در زمان قطعی اینترنت اهمیت زیادی دارد. همچنین رابط کاربری آشنا و مبتنی بر GitLab باعث میشود مهاجرت از GitHub یا GitLab اصلی به این سرویس پیچیدگی زیادی نداشته باشد.
البته امکانات آن نسبت به نسخه کامل GitLab Enterprise محدودتر است و بیشتر برای تیم های کوچک تا متوسط و پروژه های داخلی طراحی شده است. با این حال، برای استارتاپ ها و شرکتهایی که به دنبال یک سرویس Git ایرانی با CI/CD آماده هستند، هم گیت میتواند گزینهای کاربردی و مقرون به صرفه باشد.

۹- سرویس ایران گیت (آپدیت)
خوشبختانه به تازگی سرویس ایران گیت که قبلا بات تلگرام آنها را معرفی کرده بودیم یک سرویس میرور با امکان دسترسی سریع به مخازن گیت و دریافت آپدیت های لحظه ای گیت هاب راه اندازی کرده است که میتوانید از آن به جایگزین گیت هاب (گیت هاب ایرانی) در دوران قعطی اینترنت استفاده کنید.

دسترسی به ریپازیتوری های گیت هاب از طریق میرور داخلی
متاسفانه سرویس های داخلی محدود در ایران فعالیت میکنند و یا خیلی زود مثل سرویس Mirrorino از دسترس خارج میشوند و نمیتوان آنها را برای توسعه و نگهداری استفاده کرد. اگر هدف شما مدیریت پروژه های خود نیست و فقط نیاز به دسترسی به ریپازیتوری های گیت هاب در زمان قطعی اینترنت است قبلا در انزل به صورت کامل در مطلب بهترین سرویس های میرور و مخزن های توسعه داخلی برای برنامه نویس ها به معرفی سرویس های جایگزین پرداختیم که میتوانید از آنها استفاده کنید.
جمع بندی
هیچ جایگزینی وجود ندارد که همه ویژگی های گیت هاب را یکجا داشته باشد، اما گیت لب به عنوان کامل ترین جایگزین شناخته میشود، به ویژه برای تیم های حرفهای که به DevOps اهمیت میدهند. بیت باکست برای تیم های کوچک و ادغام شده با جیرا عالی است. اگر امنیت و کنترل بر دادهها اولویت شماست، میزبانی شخصی با Gitea بهترین گزینه است. و اگر در ایران هستید و به پایداری دسترسی نیاز دارید، پلتفرمهای داخلی مثل هم گیت فعلا تنها راه حل هستند . انتخاب نهایی بستگی به اولویت های شما در هزینه، امنیت و سهولت استفاده دارد.
نظرات و پیشنهاد شما؟
پیشنهاد میکنیم از استراتژی چند پلتفرمی استفاده کنید. کدهای اصلی را در پلتفرمی نگه دارید که دسترسی بهتری دارید مثلا گیت لب یا سرویس های داخلی و به صورت منظم از آن به گیته اب بکاپ بگیرید تا هم از مزایای شبکه جهانی بهره مند شوید و هم از نوسانات اینترنت در امان باشید. اگر شما هم تجربه استفاده از جایگزین های GitHub را دارید، در بخش نظرات بگویید کدام سرویس برایتان بهتر بوده است.



