معاملات فیوچرز در ارز دیجیتال چیست؟ (آشنایی با فرایند و اصطلاحات تخصصی)

بازار ارزهای دیجیتال، به ویژه بخش معاملات آتی یا فیوچرز (Futures)، 📈 یکی از جذاب‌ ترین و در عین حال پر ریسک‌ترین بخش‌ های این بازار است.

بسیاری از معامله‌ گران تازه‌ کار به دلیل پتانسیل سودهای کلان و اهرم‌ های بالا، به سرعت جذب این بازار میشوند، اما آمارها نشان میدهد که درصد بسیار بزرگی از آنها به دلیل عدم درک صحیح از ریسک، سرمایه خود را از دست میدهند. در ادامه این مطلب انزل وب به اینکه معاملات فیوچرز در ارز دیجیتال چیست میپردازیم.

معاملات فیوچرز در ارز دیجیتال چیست؟

What are crypto futures contracts?

به زبان ساده، قرارداد فیوچرز یا آتی، توافقی است بین خریدار و فروشنده برای خرید یا فروش یک دارایی (مانند بیت‌ کوین، اتریوم و…) در یک تاریخ مشخص در آینده با قیمت توافق شده در حال حاضر. برخلاف معاملات اسپات (Spot) که در آن شما بلا فاصله ارز را میخرید و مالکیت آن به شما تحویل داده میشود، در معاملات فیوچرز شما عملا مالکیت مستقیمی روی ارز دیجیتال ندارید. شما روی نوسان قیمت آن شرط‌ بندی میکنید. این یعنی شما میتوانید از افزایش قیمت (روند صعودی) یا کاهش قیمت (روند نزولی) سود کسب کنید.

در ادامه به زبانی ساده و کاملا تخصصی بررسی میکنیم که فیوچرز چیست، چگونه کار میکند، چه تفاوتی با معاملات اسپات دارد و چگونه میتوان با مدیریت ریسک صحیح در این بازار فعالیت کرد.

ویژگی‌ های کلیدی معاملات فیوچرز

سود از ریزش بازار: در معاملات اسپات، اگر قیمت بیت‌ کوین بریزد، شما ضرر میکنید. اما در فیوچرز، اگر پیش‌ بینی کنید قیمت پایین می‌ آید، می‌توانید پوزیشن Short (فروش) باز کنید و از ریزش قیمت سود ببرید.

استفاده از اهرم یا Leverage: این مهم‌ ترین ویژگی فیوچرز است. اهرم به شما اجازه میدهد با سرمایه‌ای کمتر از ارزش واقعی معامله، وارد بازار شوید. مثلا با اهرم ۱۰، شما با ۱۰۰ دلار، معاملاتی به ارزش ۱۰۰۰ دلار انجام میدهید. این موضوع سود و ضرر را ۱۰ برابر میکند. در ادامه این مورد را بیتشر توضیح می دهیم.

تاریخ انقضا: هر قرارداد فیوچرز یک تاریخ انقضا دارد. در این تاریخ، قرارداد بسته شده و سود یا ضرر شما محاسبه و به کیف پول شما واریز یا کسر میشود. در ادامه انواع قراردادها را بررسی میکنیم.

اهرم فیوچرز چیست؟

اهرم یکی از مهم‌ترین ابزارهای معاملات فیوچرز است، اما در عین حال میتوان آن را یک شمشیر دو لبه دانست که هم می‌ تواند سود را چند برابر کند و هم ضرر را به همان سرعت افزایش دهد.

اهرم در واقع ابزاری است که به شما اجازه می‌ دهد با سرمایه کمتر، موقعیت معاملاتی بزرگ‌ تری را کنترل کنید. برای مثال، اگر از اهرم ۱۰x استفاده کنید، یعنی قدرت خرید شما ۱۰ برابر سرمایه واقعی‌ تان خواهد بود.

در چنین شرایطی، حتی تغییرات کوچک در بازار تاثیر زیادی روی نتیجه معامله دارد. به‌ طوری که اگر قیمت تنها ۱٪ حرکت کند، سود یا ضرر شما به ۱۰٪ تبدیل می‌ شود.

این موضوع در اهرم‌ های بالاتر شدیدتر هم می‌ شود. برای نمونه، اگر اهرم ۱۰۰x انتخاب شود، نوسان فقط ۱٪ در بازار می‌ تواند باعث ۱۰۰٪ سود یا حتی از بین رفتن کامل سرمایه شود.

لیکوئید شدن فیوچرز چیست؟

وقتی بازار برخلاف پیش‌ بینی شما حرکت می‌ کند، میزان ضرر به‌ تدریج از موجودی حساب یا همان مارجین شما کم می‌ شود. اگر این ضرر تا جایی ادامه پیدا کند که کل وثیقه یا مارجین (Margin) از بین برود، صرافی به‌ صورت خودکار پوزیشن شما را می‌ بندد تا از بدهکار شدن شما جلوگیری کند. این اتفاق را لیکوئید شدن می‌ نامند.

نکته مهم این است که هرچه اهرم بالاتر باشد، فاصله قیمت لیکوئید شدن با قیمت ورود شما کمتر می‌ شود. به همین دلیل، در اهرم‌ های بالا حتی نوسان‌ های بسیار کوچک هم می‌توانند خطرناک باشند.

جدول تفاوت های معاملات اسپات و فیوچرز

برای درک بهتر، در ادامه مقایسه دو حالت را به صورت خلاصه در جدول زیر مشاهده میکنید.

انواع قراردادهای فیوچرز در ارز دیجیتال

در صرافی‌ های معتبر خارجی مانند بایننس، بایبیت و کوکوین و.. دو نوع اصلی قرارداد فیوچرز وجود دارد که شناخت تفاوت آنها مهم است.

۱- قراردادهای دارای تاریخ انقضا

این قراردادها دارای تاریخ‌ های مشخصی برای پایان هستند که معمولا در ماه‌ های مارس، ژوئن، سپتامبر و دسامبر میلادی تعیین میشوند.

مزیت اصلی آنها این است که هزینه نگهداری پوزیشن (فاندینگ ریت) ندارند.

در مقابل، عیب آنها این است که معامله‌گر باید تا زمان سررسید صبر کند یا قبل از آن پوزیشن خود را ببندد. اگر معامله‌ گر بخواهد پوزیشن باز بماند، این موقعیت به‌ صورت خودکار به دوره بعدی منتقل میشود که ممکن است با هزینه‌ای همراه باشد.

این نوع قراردادها برای معامله‌ گرانی مناسب هستند که دیدگاه میان‌ مدت دارند و نمیخواهند نگران پرداخت هزین ه‌های دوره‌ای و مداوم باشند.

۲- قراردادهای دائمی

این نوع قرارداد تاریخ انقضا ندارد و معامله‌ گر میتواند پوزیشن خود را تا زمانی که مایل است (و لیکوئید نشده باشد) باز نگه دارد.

ویژگی خاص این قراردادها وجود مکانیزمی به نام فاندینگ ریت است که برای نزدیک نگه داشتن قیمت قرارداد به قیمت واقعی بازار (اسپات) طراحی شده است. در این سیستم، هر ۸ ساعت یکبار تسویه انجام می‌ شود. به این صورت که اگر بازار صعودی باشد، خریداران به فروشندگان پول پرداخت می‌ کنند و در حالت برعکس، فروشندگان به خریداران پرداخت انجام می‌ دهند.

در عین حال، یکی از ریسک‌ های مهم این نوع قراردادها این است که پرداخت فاندینگ ریت در معاملات بلندمدت می‌ تواند هزینه‌ بر شود.

به همین دلیل، این قراردادها بیشتر برای نوسان‌گیران کوتاه‌ مدت و افرادی مناسب هستند که قصد دارند پوزیشن خود را برای چند روز یا چند هفته باز نگه دارند.

مراحل باز کردن یک پوزیشن فیوچرز

ابتدا باید جفت ارزی مورد نظر خود را انتخاب کنید، برای مثال BTC/USDT یکی از رایج‌ ترین گزینه‌ ها در بازار است.

در مرحله بعد، نوع قرارداد را مشخص می‌ کنید. این قرارداد می‌ تواند دایر (قرارداد آتی) یا پرپچوال (دائمی) باشد.

سپس نوبت به تعیین نوع پوزیشن می‌ رسد. اگر پیش‌ بینی شما این است که قیمت افزایش پیدا می‌ کند، باید وارد موقعیت Long (خرید) شوید، و اگر انتظار کاهش قیمت را دارید، گزینه Short (فروش) انتخاب می‌ شود.

در ادامه باید میزان اهرم را مشخص کنید. اهرم در واقع ضریب افزایش قدرت معاملاتی شماست و برای افراد مبتدی معمولا اهرم‌ های پایین مانند ۲x تا ۵x توصیه می‌ شود تا ریسک کنترل‌ شده‌ تری داشته باشند.

پس از آن، نوع سفارش تعیین می‌ شود. در سفارش Market ورود به معامله به‌ صورت فوری و با قیمت لحظه‌ای بازار انجام م ی‌شود، در حالی که در سفارش Limit شما قیمت دلخواه خود را برای ورود مشخص می‌ کنید و سفارش تنها زمانی اجرا می‌ شود که بازار به آن قیمت برسد.

در نهایت، تنظیم حد ضرر (Stop Loss) و حد سود (Take Profit) اهمیت بسیار بالایی دارد و به عنوان بخش ضروری مدیریت ریسک شناخته می‌ شود، به‌ طوری که توصیه می‌ شود هرگز بدون تعیین استاپ لاس وارد معامله نشوید.

در فیوچرز چگونه ریسک را مدیریت کنیم؟

بدون مدیریت ریسک، ورود به بازار فیوچرز تقریبا به معنی شکست در بلندمدت است. برای همین رعایت چند قانون طلایی ضروری است.

در قدم اول، همانطور که در همه مطالب سرمایه گذاری ارز دیجیتال انزل وب اشاره میکنیم هرگز نباید تمام سرمایه خود را وارد یک معامله کنید. تنها بخش کوچکی از سرمایه، مثلا ۱ تا ۵ درصد، باید در هر پوزیشن استفاده شود. به عنوان مثال، اگر ۱۰۰۰ دلار سرمایه دارید، منطقی نیست که با کل آن وارد معامله شوید.

در گام دوم، استفاده از حد ضرر یا استاپ لاس کاملا ضروری است. استاپ لاس این اطمینان را می‌ دهد که در صورت اشتباه بودن تحلیل، میزان ضرر شما کنترل‌ شده باقی بماند. به همین دلیل توصیه می‌ شود هیچگاه بدون تعیین حد ضرر وارد معامله فیوچرز نشوید.

نکته مهم دیگر انتخاب اهرم مناسب است. اهرم‌ های بسیار بالا مانند ۵۰x یا ۱۰۰x بیشتر برای معامله‌ گران حرفه‌ای با استراتژی‌ های خاص کاربرد دارند. در مقابل، برای افراد مبتدی استفاده از اهرم‌های پایین مانند ۲x تا ۵x انتخابی امن‌ تر است و فرصت تحلیل دقیق‌ تر را فراهم می‌ کند.

در نهایت، همانطور که در مطلب سیگنال پامپ ارز هم اشاره کردیم کنترل احساسات نقش تعیین‌ کننده‌ای در موفقیت دارد. طمع و ترس دو عامل اصلی شکست در بازار هستند. نباید پس از ضرر برای جبران سریع وارد معاملات هیجانی شد و همچنین نباید پس از سود دچار طمع شد و بدون برنامه سود را افزایش داد.

جمع بندی

معاملات فیوچرز در ارز دیجیتال ابزاری قدرتمند برای کسب سود از هر دو جهت بازار (صعودی و نزولی) است. با استفاده از اهرم و امکان پوزیشن‌ های کوتاه، پتانسیل سوددهی بسیار بالایی دارد. اما این قدرت با ریسک لیکوئید شدن سریع همراه است. به عنوان یک مبتدی، با سرمایه کم شروع کنید، از اهرم‌ های پایین استفاده و همیشه حد ضرر را فعال نگه دارید. فیوچرز جای قمار نیست، بلکه یک مهارت تخصصی است که نیاز به زمان و تمرین دارد.

سوالات متداول

تجربه و نظر شما چیست؟

آیا شما تجربه استفاده از فیوچرز در ارز دیجیتال را داشته اسد؟ چقدر در آن سود یا ضرر کردید؟ اگر تکنیک و توصیه خاصی دارید که برای دیگران مفید است حتما آن را در بخش نظرات به اشتراک بگذارید.