توکن سوزی یا Token Burning 🔥 یکی از روش هایی است که بعضی پروژه های ارز دیجیتال برای کاهش عرضه در گردش یا اجرای سیاست های اقتصادی شبکه از آن استفاده میکنند.
ارزهایی مثل بایننس کوین، اتریوم، شیبا و.. از معروف ترین نمونه هایی هستند که توکن سوزی دارند، البته روش و میزان سوزاندن در هر پروژه متفاوت است. در ادامه این مطلب انزل وب لیست کامل تر این ارزها و نحوه کار توکن سوزی را به شما توضیح خواهیم داد.
معرفی معروف ترین ارز دیجیتال توکنسوزی که دارند
دقت کنید که که توکن سوزی به تنهایی باعث افزایش قیمت ارز دیجیتال نمیشود. برای ارزیابی اثر آن باید میزان توکن های سوزانده شده، عرضه باقی مانده، تقاضا و نحوه اجرای سازوکار را هم بررسی کرد. در ادامه معروف ترین ارزهای دیجیتال دارای توکنسوزی و تفاوت روش های آنها را معرفی میکنیم.

توکنسوزی ارز دیجیتال چیست؟
توکن سوزی به فرایندی گفته میشود که طی آن بخشی از یک ارز دیجیتال برای همیشه از دسترس خارج میشود. در روش رایج، توکن ها به آدرسی ارسال میشوند که هیچ کس کلید خصوصی آن را در اختیار ندارد یا از طریق تابع مخصوص قرارداد هوشمند از عرضه حذف میشوند.
به این ترتیب، توکن های سوزانده شده دیگر قابل استفاده یا انتقال نیستند و عرضه در گردش کاهش پیدا میکند.
پروژه های رمز ارز ممکن است با اهداف مختلفی مثل کاهش عرضه کل یا در گردش، اجرای سیاست اقتصادی ضد تورمی، وابسته کردن بخشی از توکنسوزی به میزان استفاده از شبکه، ایجاد سازوکار مشخص برای مدیریت عرضه و حذف توکنهای اضافی یا بلااستفاده از این روش استفاده کنند.
البته کاهش عرضه حتما به معنی افزایش قیمت نیست، چرا که قیمت علاوه بر عرضه، به میزان تقاضا، شرایط بازار و ارزش واقعی پروژه نیز وابسته است.

۱- بایننس کوین (BNB)
BNB یکی از شناخته شده ترین ارزهای دیجیتال دارای سیستم توکن سوزی است. این ارز در اکوسیستم BNB Chain کاربردهای مختلفی دارد و برای پرداخت کارمزد تراکنش ها و استفاده از خدمات شبکه به کار میرود.
بایننس کوین از چند روش برای کاهش عرضه استفاده میکند:
روش توکن سوزی خودکار فصلی (Auto-Burn)
در این روش، مقدار مشخصی BNB تقریبا هر سه ماه یک بار بر اساس فرمولی مشخص محاسبه و از عرضه حذف میشود. قیمت BNB و تعداد بلاک های تولید شده در شبکه از عوامل موثر بر محاسبه مقدار توکن سوزی هستند.
توکن سوزی لحظهای (BEP-95)
در این روش، بخشی از کارمزد گس شبکه BNB Chain به صورت مستمر سوزانده میشود. بنابراین میزان استفاده از شبکه میتواند بر مقدار توکن سوزی اثر بگذارد.
برنامه Pioneer Burn
این برنامه برای برخی موارد از دست رفتن قابل اثبات توکن ها بر اثر اشتباه کاربران طراحی شده است. در شرایط واجد شرایط، معادل توکن جبران شده از عرضه سوزانده میشود. هدف بلندمدت سازوکار توکن سوزی BNB، کاهش عرضه کل به کمتر از ۱۰۰ میلیون واحد است.
۲- اتریوم (Ethereum)
اتریوم یکی دیگر از معروف ترین ارزهای دیجیتال دارای توکنسوزی است. این فرایند پس از اجرای آپدیت لندن در سال ۲۰۲۱ و با پیاده سازی پیشنهاد EIP-1559 آغاز شد. در این سازوکار، کارمزد پایه تراکنش ها یا Base Fee بهجای پرداخت به اعتبارسنج ها، از بین میرود و برای همیشه از عرضه ETH حذف میشود.
نکته مهم درباره اتریوم این است که میزان توکن سوزی به فعالیت شبکه وابسته است. وقتی تعداد تراکنش ها و تقاضا برای استفاده از شبکه افزایش پیدا میکند، معمولا کارمزد پایه نیز بیشتر میشود و مقدار اتریوم بیشتری سوزانده خواهد شد.
از طرف دیگر، اتریوم همچنان از طریق پاداش اعتبارسنج ها ETH جدید ایجاد میکند. بنابراین اگر مقدار ETH سوزانده شده از مقدار ETH ایجاد شده بیشتر باشد، عرضه خالص کاهش پیدا میکند، اگر مقدار اتریم ایجاد شده بیشتر باشد، عرضه خالص افزایش پیدا میکند و اگر این دو مقدار برابر باشند، عرضه خالص تقریبا ثابت میماند. به همین دلیل، اتریوم همیشه و در تمام شرایط ضد تورمی نیست.
۳- شیبا اینو (Shiba Inu)
شیبا اینو نیز از معروف ترین میم کوین هایی است که جامعه طرفداران آن به شکل گسترده در توکن سوزی فعالیت میکند. در این پروژه، توکنسوزی از طریق روشهای مختلفی مثل ارسال SHIB به آدرس های غیر قابل دسترس، مشارکت کاربران و پروژه های جامعه شیبا در سوزاندن توکن ها و سازوکار ShibTorch در شبکه شیباریوم انجام شده است.
در سازوکار شیب تورچ، بخشی از کارمزدهای پایه شبکه Shibarium جمع آوری میشود. این مبالغ در قالب BONE دریافت شده و طبق فرایند تعریف شده میتوانند برای خرید SHIB و سوزاندن آن استفاده شوند.
دقت کنید که همه توکن سوزی های شیبا خودکار نیستند. بخشی از آنها به فعالیت کاربران و اجرای فرایندهای مشخص وابسته اند. همچنین مقدار توکن های سوزانده شده باید در مقایسه با عرضه بسیار زیاد شیبا بررسی شود.
۴- ریپل (XRP)
XRP نیز دارای سازوکار توکنسوزی است؛ اما روش آن با بایننس و شیبا تفاوت دارد. در شبکه XRP Ledger، برای انجام تراکنش ها مقدار مشخصی XRP بهعنوان کارمزد مصرف میشود. این کارمزد به اعتبارسنج ها یا شخص دیگری پرداخت نمیشود، بلکه برای همیشه از بین میرود. هدف اصلی این سازوکار، مقابله با ارسال تراکنش های اسپم و جلوگیری از سو استفاده از منابع شبکه است.
مقدار کارمزد معمولا بسیار کم است و در صورت افزایش فشار روی شبکه ممکن است بیشتر شود. بنابراین توکن سوزی XRP بیشتر بخشی از سازوکار فنی شبکه برای مدیریت تراکنش هاست، نه یک برنامه بزرگ دورهای با هدف کاهش سریع عرضه.
۵- پپه (Pepe)
پپه یکی دیگر از میم کوین هایی است که در گزارش های مربوط به توکن سوزی معمولا دیده میشود. در این نوع پروژه ها، بخشی از توکن ها ممکن است توسط تیم، جامعه کاربران یا از طریق تراکنش های مشخص به آدرس های غیر قابل دسترس منتقل شوند.
با این حال، باید بین توکنسوزی برنامه ریزیشده و سوزاندن موردی تفاوت قائل شد. صرف مشاهده یک تراکنش بزرگ به مقصد آدرس سوختن، به معنی وجود یک سازوکار دائمی و خودکار نیست. بنابراین برای بررسی پپه بهتر است تاریخچه تراکنش های توکنسوزی، آدرس مقصد و میزان کاهش عرضه را جداگانه چک کنید.
۶- فلوکی (Floki)
فلوکی نیز در میان میم کوین هایی قرار دارد که رویدادهای توکن سوزی در سابقه آن دیده میشود. توکنسوزی در چنین پروژه هایی میتواند با تصمیم های تیم توسعه، فعالیت جامعه یا سازوکارهای تعریف شده در قراردادهای هوشمند انجام شود.
اما همانطور که در سایر ارزها هم اشاره کردیم باید هنگام بررسی این ارز باید توجه کنید که آیا توکن سوزی به صورت خودکار و مستمر انجام میشود یا فقط در رویدادهای خاص اتفاق می افتد. وجود توکن سوزی در گذشته به تنهایی تضمین نمیکند که عرضه در آینده نیز با همان سرعت کاهش پیدا کند.

چگونه بفهمیم یک ارز دیجیتال توکن سوزی دارد؟
برای بررسی واقعی بودن توکن سوزی یک ارز دیجیتال، بهتر است تنها به اخبار شبکه های اجتماعی یا شعارهای تبلیغاتی پروژه اعتماد نکنید. چند مرحله ساده زیر را میتوانید برای اینکار انجام دهید.
۱- بررسی مستندات رسمی پروژه
وارد سایت یا مستندات فنی پروژه شوید و عبارتهایی مانند Token Burn، Burn Mechanism و Supply Reduction را جستجو کنید یا از ابزارهای جستجو در وب سرویس های هوش مصنوعی بخواهید به صورت دقیق این مورد را جستجو و برای شما بررسی کنند.
۲- بررسی قرارداد هوشمند
اگر توکن روی شبکه هایی مانند اتریوم یا BNB Chain ساخته شده باشد، میتوانید قرارداد هوشمند آن را در بلاکچین چک کنید.
۳- بررسی آدرس های سوختن
تراکنش های ارسال شده به آدرس های غیر قابل دسترس را بررسی کنید. البته صرف ارسال توکن به یک آدرس ناشناخته، اثبات نمیکند که آن آدرس واقعا غیرقابل ریکاوری است.
۴- مقایسه عرضه قبل و بعد از توکن سوزی
مقدار توکن های سوزانده شده را با عرضه کل و عرضه در گردش مقایسه کنید. برای مثال، سوزاندن یک میلیارد توکن از ارزی با عرضه چند تریلیونی ممکن است تاثیر بسیار محدودی روی قیمت ارز داشته باشد.
جمع بندی
بایننس، اتریوم، شیبا اینو و XRP از معروف ترین نمونه های ارزهای دیجیتال دارای سیستم توکن سوزی هستند. در بایننس بخشی از توکن ها به صورت فصلی و بخشی از کارمزدها به صورت مستمر سوزانده میشوند. در اتریوم کارمزد پایه تراکنش ها از بین میرود، در شیبا اینو جامعه و شبکه شیباریوم در فرایند توکن سوزی نقش دارند و در XRP کارمزد تراکنش ها برای جلوگیری از اسپم نابود میشود. در نهایت، برای ارزیابی یک پروژه نباید فقط به تعداد توکن های سوزانده شده توجه کنید. نسبت توکن سوزی به عرضه کل، میزان تقاضا، کاربرد پروژه و مقدار توکن های جدیدی که ایجاد میشوند نیز اهمیت زیادی دارند.
نظر و پیشنهاد شما چیست؟
به نظر شما کدام ارز دیجیتال سیستم توکنسوزی بهتری دارد؟ آیا کاهش عرضه میتواند در بلندمدت به ارزش یک رمزارز کمک کند یا کاربرد و تقاضای واقعی اهمیت بیشتری دارند؟ تجربه و دیدگاه خود را با ما و سایر کاربران انزل وب به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
خیر، بعضی ها تصور میکنند هرچه تعداد توکن های سوزانده شده بیشتر باشد، قیمت آن ارز دیجیتال هم حتما بالا میرود، اما همیشه اینطور نیست. توکن سوزی با کم کردن تعداد توکن های در گردش، میتواند در صورت ثابت ماندن تقاضا، عرضه موجود در بازار را کاهش دهد و روی قیمت اثر مثبت بگذارد. با اینحال، قیمت ارز دیجیتال فقط به میزان عرضه بستگی ندارد.
خیر. همه ارزهای دیجیتال سازوکار توکن سوزی ندارند و حتی در میان پروژه هایی که توکن سوزی انجام میدهند، روشها و اهداف متفاوت است. برای مثال، بیت کوین سازوکار پروتکلی مشخصی برای سوزاندن بخشی از کارمزد تراکنشها ندارد. کارمزدها به ماینرها پرداخت میشوند.آیا توکن سوزی باعث افزایش قیمت ارز دیجیتال میشود؟
آیا همه ارزهای دیجیتال توکن سوزی دارند؟





